23

23Mar2020

Eksperyment nr 1
Rozpuści się czy nie?
Potrzebne będą: sól, cukier, kakao, kawa, ryż, piasek, 6 szklanek, woda

Napełnij szklanki wodą (nie do pełna).
Kolejno wrzuć do każdej po 1 łyżeczce wymienionych substancji.
Zamieszaj i obserwuj co się dzieje.
Sól i cukier rozpuszczą się, pozostałe substancje osiądą na dnie, a w czasie mieszania będą się unosić. Dlaczego?

Sól i cukier rozpuszczają się, to znaczy, że cząsteczki wody wnikają pomiędzy cząsteczki cukru lub soli. Cząsteczki wody nie mogą przeniknąć między cząsteczki kawy, kakao, ryżu, czy piasku. Te substancje nie rozpuszczają się w wodzie. Tworzą zawiesinę, której drobiny osadzają się na dnie pod wpływem siły grawitacji.

Eksperyment nr 2 Słodkie – niesłodkie

Potrzebne bądą: cukier, woda, garnuszek z pokrywką, kuchenka

Zmieszaj wodę z cukrem (można wykorzystać mieszaninę z poprzedniego
doświadczenia).
Spróbuj, jak smakuje.
Podgrzej roztwór.
Gdy zacznie się unosić para, przytrzymaj nad nią zimną łyżkę.
Gdy łyżka ostygnie – sprtawdź jaki ma smak znajdująca się na niej ciecz.
Woda osadzona na łyżce nie będzie słodka. Dlaczego?

Pod wpływem temperatury woda paruje, a para skrapla się na chłodnym metalu łyżki. Woda nie jest słodka, ponieważ cząsteczki cukru pozostają w grarnku, nie unoszą się. Gdybyśmy nasz roztwór gotowali odpowiednio długo (lub pozostawili do odparowania), na dnie garnuszka zostanie w końcu sam cukier.

Eksperyment nr 3 „Dziwne jajka”

Materiały: 2 surowe jajka, ocet, woda, 2 szklanki

Wykonanie:

Włożyć po jednym surowym jajku do szklanki. Do jednej wlać ocet, do drugiej wodę, tak aby każde jajko było całe zanurzone.

Moczyć jajka przez około 24 godziny i obserwować, co się dzieje w obu szklankach.

Przed obserwacją dzieci mogą próbować odpowiedzieć na pytanie:

Dzieci stawiają hipotezy: „zatonie, będzie pływało, zrobi się miękkie, pęknie …”, mają różne pomysły. Wyjaśniamy, że odpowiedź poznamy na drugi dzień a do tego czasu będziemy obserwować co dzieje się w obu szklankach.

Po upływie 24 godzin należy ostrożnie wyjąć oba jajka ze szklanek, umyć je pod bieżącą wodą i wziąć do ręki.

Teraz:

– lekko ściskamy lub delikatnie odbijamy jajka od stołu

– spoglądamy przez każde jajko pod światło

Obserwacja – pytania do dzieci:

1. Co się działo w szklance z jajkiem i octem, a co w szklance z jajkiem i wodą? (w occie pojawiły się pęcherzyki gazu i „zabrudzenia”)

2. Co się stało po 24 godzinach ze skorupką jajka zanurzonego w occie, a co ze skorupką jajka zanurzonego w wodzie? Jakie są one teraz?

3. Przez które jajko można zajrzeć do wnętrza?

4. Czy zanurzenie jajka w wodzie lub occie zniszczyło białko lub żółtko jajka?

Obserwacje:

1. Jajko wyjęte z octu

– Na powierzchni jajka zanurzonego w occie tworzą się pęcherzyki gazu, których liczba rośnie z czasem. (to ocet reaguje z wapniem ze skorupki jajka, w wyniku reakcji wydziela się gaz-dwutlenek węgla).

– Skorupka „schodzi” z jajka, a jej kawałki w postaci brunatnego osadu mogą pływać po powierzchni octu.

– Jajko wyjęte z octu jest miękkie, „gumowate” – odbija się od stołu, możemy je ścisnąć.

– Wnętrze jajka pozostaje nietknięte, widać że otoczone jest przejrzystą błoną, przez którą można zobaczyć żółtko i białko.

2. Jajko wyjęte z wody

Jajko wyjęte z wody nie zmieniło się – jest takie samo jak było wcześniej i dalej pokryte twardą i kruchą skorupką. Jajko to, gdy jest ściskane czy odbijane od stołu pęka.

WYJAŚNIENIE:

– W skorupce jajka znajduje się wapń (węglan wapnia), który powoduje, że jest ona twarda, sztywna i krucha.

– Podobnie – kości są twarde i sztywne, bo też zawierają wapń (fosforan wapnia).

– Woda nie rozpuszcza wapnia, dlatego w słoiku z czystą wodą, z jajkiem nic się nie stało i dalej jest twarde.

– Natomiast ocet rozpuszcza wapń ze skorupki. Jajko bez wapnia nie jest już twarde staje się elastyczne i miękkie („gumowate”). W czasie gdy skorupka „znika”, pod wpływem octu wydziela się z niej gaz (dwutlenek węgla) i „brzydki osad”.

– Wnętrze jajka pozostaje nietknięte, ponieważ pod skorupką znajduje się błona, której

ocet nie rozpuszcza. Chroni ona wnętrze jajka a ponieważ jest półprzezroczysta, więc

gdy trzymamy jajko pod słońce możemy przez nią zobaczyć białko i żółtko.